BERN– Suriye’de Beşar Esad yönetiminin 2024 sonunda devrilmesinin ardından birçok ülke Şam’la ilişkilerini yeniden kurmaya çalışırken, İsviçre de Suriye’deki faaliyetlerini genişletiyor.
İsviçre, temmuz sonunda Şam’daki insani yardım ofisinin statüsünü yükselterek işbirliği ofisine dönüştürdü. Böylece İsviçre artık yalnızca insani yardım çalışmaları yürütmekle kalmayacak, Suriye’deki devlet kurumlarıyla da doğrudan temas kuracak.
İsviçre Dışişleri Bakanlığı’nın Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölümü Başkanı Monika Schmutz Kirgöz, Swissinfo’ya yaptığı açıklamada İsviçre’nin yıllardır Suriye’de faaliyet göstermesinin ülkeye önemli bir güven kazandırdığını söyledi. Yeni hükümetin kurulmasından bu yana İsviçre, Suriye makamlarıyla doğrudan görüşmeler yürütüyor.
Rejime doğrudan para verilmiyor
İsviçre şu aşamada Suriye rejimine doğrudan mali destek sağlamıyor. Bunun yerine ülkedeki çeşitli projeleri destekliyor.
13 yıllık savaş nedeniyle büyük zarar gören altyapı ve temel hizmetler öncelikler arasında bulunuyor. Örneğin kuzey Suriye’de kadınlara yönelik mikro krediler veriliyor. Halep’te ise savaşta oluşan enkazın tuğlaya dönüştürülerek evlerin yeniden inşasında kullanıldığı bir proje destekleniyor.
İsviçre ayrıca barış diplomasisi, geçiş dönemi adaleti ve kayıp kişilerin bulunması konusunda da çalışmalar yürütüyor.
Yeni işbirliği ofisinin faaliyetlerinde İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansı (SDC), Dışişleri Bakanlığı’nın Barış ve İnsan Hakları Birimi ve Göç Sekreterliği (SEM) birlikte görev yapacak. SEM ayrıca Suriyeli mültecilerin ülkelerine dönüşünü kolaylaştırmaya yönelik BM projelerine sahada destek veriyor.
Suriye rejimine yönelik eleştiriler sürüyor
Ancak İsviçre’nin yeni Suriye rejimine yakınlaşması bazı uzmanlar tarafından eleştiriliyor. Geçiş hükümetinin özellikle Alevi ve Dürzi azınlıklara yönelik şiddet olayları nedeniyle ciddi eleştiriler aldığı belirtiliyor.
Suriye uzmanı Joseph Daher, Batılı ülkelerin bu olaylara rağmen Şam’la ilişkilerini geliştirmeye devam ettiğini savunuyor. Ona göre İsviçre, Suriye ile ilişkilerini geliştirirken insan hakları konusunda daha net bir tutum sergilemeli.
Uzmanlara göre İsviçre, Suriye’deki güçlü sivil toplum bağlantılarını kullanarak demokrasi, su yönetimi ve diplomatik eğitim gibi alanlarda kendisine özel bir rol oluşturabilir.
İsviçre’nin amacı, Esad sonrası yeniden şekillenen Suriye’de insani yardımın yanı sıra diplomasi, insan hakları ve yeniden yapılanma alanlarında daha aktif bir rol üstlenmek.
