VAUD- İsviçre’de yapılan bir araştırmada çiğ süt örneklerinde lastik ürünlerle ilişkili kimyasal maddeler tespit edildi. Bilim insanları, bu maddelerin hem yol kenarlarındaki araç lastiklerinin aşınmasından hem de sağım sistemlerinde kullanılan kauçuk parçalarından kaynaklanabileceğini belirledi. İnsan sağlığı açısından olası risklerin ise henüz net olmadığı vurgulandı.
Federal Teknoloji Enstitüsü Lozan (EPFL), Federal Gıda Güvenliği ve Veterinerlik Dairesi (OSAV) ve Agroscope tarafından yürütülen araştırmada, İsviçre’nin farklı bölgelerindeki 17 çiftlikten alınan çiğ süt örnekleri incelendi.
Araştırmada, kauçukla bağlantılı dört farklı kimyasal kirleticiye rastlandı. Bu maddelerden en az biri 17 örneğin 7’sinde tespit edildi.
Kaynak hem yol hem de sağım ekipmanı
Araştırmacılara göre kirliliğin iki temel kaynağı bulunuyor.
İlk kaynak, yollarda araç lastiklerinin zamanla aşınması. Lastiklerden kopan parçacıklar ve bunların içerdiği kimyasal maddeler çevreye yayılarak tarım arazilerine ulaşabiliyor. Bu maddeler daha sonra hayvanların beslendiği çevre üzerinden gıda zincirine girebiliyor.
İkinci kaynak ise doğrudan çiftliklerdeki sağım sistemleri. Sütle temas eden kauçuk hortumlar ve contalarda bulunan bazı katkı maddeleri, zamanla süte geçebiliyor. Araştırmaya göre ekipmanların eskimesi bu geçişi artırabiliyor.
Araştırmacılar, gıda ile temas için onaylanmış sağım ekipmanlarında toplam 14 farklı kimyasal madde tespit etti. Bunlar arasında lastik sektöründe kullanılan ve çevresel açıdan yakından incelenen 6PPD-kinon da bulunuyor.
Sağlık riski henüz bilinmiyor
Araştırmacılar, tespit edilen maddelerin süt içerisindeki miktarlarının düşük olduğunu belirtiyor. Ancak bu maddelerin insan sağlığı açısından uzun vadede ne anlama geldiği konusunda henüz yeterli veri bulunmuyor.
EPFL Federal Çevre Laboratuvarı Direktörü Florian Breider, çalışmanın ön araştırma niteliğinde olduğunu ve elde edilen bulguların gerçek sağlık risklerini ortaya koymak için daha kapsamlı değerlendirmelere ihtiyaç bulunduğunu belirtti.
Araştırmada dikkat çeken bir başka sonuç ise izole dağ çiftliklerinin çevredeki araç trafiğinden kaynaklanan lastik aşınmasına bağlı kirlenmeden büyük ölçüde uzak kalması oldu.
EPFL’nin daha önceki araştırmaları da lastiklerde kullanılan bazı kimyasal maddelerin çevreye yayılarak tarım ürünlerine ulaşabildiğini göstermişti. Bu nedenle yeni bulguların, lastik kaynaklı kimyasalların gıda zincirindeki varlığı konusunda daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğunu ortaya koyduğu belirtiliyor.
