İSVİÇRE– İsviçre’de evlenmeden birlikte yaşayan çiftler için resmi “sivil birliktelik” sistemi hazırlanıyor. Fransız modelinden esinlenen PACS sistemiyle çiftlere yasal haklar tanınması planlanıyor.
İsviçre’de evli olmayan ancak resmi olarak birlikte yaşamak isteyen çiftler için yeni bir yasal düzenleme hazırlanıyor.
Federal Parlamento’nun Hukuk Komisyonu, Fransız sisteminden esinlenen “PACS” adlı sivil birliktelik modeli için hazırlanan tasarıyı kamuoyunun görüşüne sundu. Danışma süreci 17 Eylül’e kadar devam edecek.
Planlanan sisteme göre çiftler evlenmeden de resmi birliktelik kurabilecek ve karşılıklı bazı yasal haklara sahip olacak. Düzenleme özellikle birlikte yaşayan ancak evlenmek istemeyen çiftleri hedefliyor.
Tasarıya göre PACS yapan kişilerin medeni durumu değişmeyecek. Tarafların mal varlıkları ayrı kalacak ve herkes kendi borçlarından sorumlu olacak.
Birlikteliğin noter aracılığıyla veya nüfus müdürlüğünde resmi kayıt altına alınması planlanıyor. Ayrılık durumunda ise mahkemeye gitmeden resmi başvuruyla sistemden çıkılabilecek.
Çocuk bulunan durumlarda ise ek koruma önlemleri uygulanacak. Çocuklarla ilgili anlaşmazlıklarda son kararı mahkemeler verecek.
PACS sistemi Fransa’da uzun süredir uygulanıyor. İsviçre’de ise şu anda yalnızca Cenevre ve Neuchâtel kantonlarında benzer uygulamalar bulunuyor. Yeni düzenleme kabul edilirse sistem ülke genelinde geçerli olacak.
PACS nedir?
PACS, Fransızca “Pacte civil de solidarité” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede “sivil dayanışma sözleşmesi” veya “resmi birliktelik sistemi” olarak çevriliyor.
Bu sistem, evlenmeden birlikte yaşayan çiftlere belirli yasal haklar tanıyor. Yani çiftler resmi nikâh yapmadan da devlet tarafından tanınan bir birliktelik kurabiliyor.
PACS ile birlikte yaşayan çiftler genelde şu haklara sahip oluyor:
- Resmi olarak birlikte yaşadıklarını kayıt altına alabilme
- Vergi ve bazı sosyal haklarda ortak işlem yapabilme
- Hastane, miras veya kira gibi konularda belirli yasal korumalardan yararlanabilme
- Ayrılma durumunda evliliğe göre daha kolay şekilde birlikteliği sonlandırabilme
Ancak PACS, evlilikle tamamen aynı değil. Örneğin:
- Tarafların soyadı değişmiyor
- Mal varlıkları otomatik olarak birleşmiyor
- Herkes kendi borçlarından sorumlu kalıyor
- Boşanma süreci gibi uzun mahkeme işlemleri gerekmiyor
Fransa’da bu sistem uzun yıllardır özellikle evlenmek istemeyen ama ilişkisini resmi hale getirmek isteyen çiftler tarafından yaygın şekilde kullanılıyor. İsviçre’de hazırlanan yeni düzenleme de bu modele benzer bir sistem oluşturmayı hedefliyor.
