İSVİÇRE– Kanseri yenen binlerce kişi, İsviçre’de sağlık sigortası başvurularında geçmiş hastalıkları nedeniyle reddedilme veya yüksek primlerle karşılaşabiliyor. “Unutulma hakkı” için siyasi girişimler gündemde.
İsviçre’de kanser tedavisini başarıyla tamamlayan ve iyileşen kişiler, fiziksel olarak normal hayatlarına dönmelerine rağmen finansal sistemde ciddi engellerle karşılaşıyor. Özellikle gelir koruma sigortası gibi özel sigorta ürünlerine başvurularda, geçmişteki kanser tanısı yıllar sonra bile belirleyici bir faktör olmaya devam ediyor.
Sigorta başvurularında doldurulan sağlık formlarında geçmiş hastalıkların belirtilmesi, birçok durumda reddedilme, kapsam dışı bırakılma veya karşılanması zor seviyede yüksek primlerle sonuçlanabiliyor. Bu durum özellikle kendi hesabına çalışanlar ve işveren güvencesi olmayan kişiler için önemli bir ekonomik risk oluşturuyor.
Avrupa’nın bazı ülkelerinde “unutulma hakkı” olarak bilinen düzenlemeler hayata geçirilmiş durumda. Bu sistem, belirli bir süre kanser nüksü yaşanmaması halinde geçmiş hastalıkların sigorta değerlendirmelerinde dikkate alınmamasını öngörüyor. Ancak İsviçre’de özel sigorta piyasasında böyle bir koruma henüz bulunmuyor.
Parlamentoda değerlendirilen bir öneri, gelir koruma sigortalarında geçmiş hastalıkların bildirilme süresinin beş yıl ile sınırlandırılmasını ve bu sürenin ardından sigorta şirketlerinin bu bilgileri dikkate almamasını hedefliyor. Öneriye göre bu adım, özellikle kendi hesabına çalışanların finansal güvenliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Mevcut sistemde birçok kişi, tedavi sonrası iş hayatına dönse bile sigorta erişimi konusunda ciddi engellerle karşılaşıyor. Bazı durumlarda yeni iş değişiklikleri veya yeni sigorta başvuruları sırasında geçmiş sağlık bilgileri nedeniyle kısmi istisnalar uygulanabiliyor.
İsviçre’de sigorta sektörü ise bu tür düzenlemelere temkinli yaklaşıyor. Sigorta şirketleri, risk değerlendirmesi için sağlık geçmişinin gerekli olduğunu ve bu bilgilerin sınırlandırılmasının primlerin genel olarak artmasına yol açabileceğini savunuyor.
Federal Hükümet ise öneriye şu aşamada mesafeli yaklaşarak, farklı hastalık türlerinin risk sürelerinin değişken olması nedeniyle tek tip bir beş yıllık sınırın teknik ve aktüeryal sorunlar yaratabileceğini belirtiyor.
Ülkede yaklaşık 450 bin kanserden kurtulmuş kişi bulunduğu tahmin edilirken, tartışma parlamentoda devam ediyor. Girişimin kabul edilmesi halinde hükümetin yeni yasal düzenleme hazırlaması gerekecek.
