BERN- Federal Konsey, koruma altındaki yerleşim bölgelerine ilişkin kuralları gevşeterek İsviçre genelinde bazı inşaat projelerinin daha kolay ilerlemesini sağlayacak. Düzenlemeden özellikle Zürich’te, koruma kuralları nedeniyle geciken binlerce konut projesinin etkilenmesi bekleniyor.
İsviçre’de yeni konut ve diğer yapı projelerinin önündeki önemli engellerden biri olarak görülen yerleşim dokusu koruma kuralları değişiyor. Federal Konsey, İsviçre’nin koruma altındaki yerleşim bölgelerini gösteren Federal Korunması Gereken Yerleşimler Envanteri’nin (ISOS) uygulanmasına ilişkin kuralları gevşetti.
Yeni düzenlemeyle ISOS kuralları artık her projeye otomatik olarak uygulanmayacak. Bir inşaat projesinin koruma altındaki yerleşim dokusunu gerçekten etkileyip etkilemediği dikkate alınacak.
Bu değişikliğin özellikle Zürich gibi ISOS kapsamındaki alanların geniş olduğu şehirlerde inşaat süreçlerini hızlandırması bekleniyor.
Zürich’te yaklaşık 4 bin konut etkileniyor
ISOS kapsamında Zürich, Basel gibi büyük şehirlerin yanı sıra çok sayıda küçük yerleşim de bulunuyor. Toplamda yaklaşık 1200 yerleşim bölgesi envanterde yer alıyor.
Son yıllarda sistem, yapı projelerini geciktirdiği veya bazı projelerin önünü kestiği gerekçesiyle eleştiriliyordu.
Sorunun en belirgin yaşandığı yerlerden biri Zürich. Kent yüzölçümünün yaklaşık dörtte üçü ISOS kapsamında bulunuyor. Ayrıca şehrin büyük bölümünde yeraltı suyu nedeniyle başka yapılaşma kısıtlamaları da bulunuyor.
Bunun sonucunda Zürich Belediyesi, ISOS kurallarına ilişkin belirsizliklerin yaklaşık 4 bin yeni konut içeren projeleri yavaşlattığını belirtiyor.
En dikkat çekici örneklerden biri Zürich-Schwamendingen’deki Dreispitz kooperatif yerleşimi. ASIG adlı konut kooperatifi burada yaklaşık 1000 yeni konut inşa etmek istiyor.
Ancak koruma kuralları, güneş enerjisi sistemleri ve sivil savunma yapılarıyla ilgili anlaşmazlıklar nedeniyle proje planlanandan iki yıla kadar daha fazla gecikti.
Zürich Şehir Planlama Dairesi’nden Martin Schneider, uzun süren planlama süreçlerinin belirsizlikler nedeniyle bloke olduğunu belirtiyor.
Yeni sistem nasıl işleyecek?
Değişikliğin temel noktası, ISOS’un artık her inşaat projesinde aynı şekilde uygulanmaması.
Bundan sonra koruma hükümleri, yalnızca planlanan projenin gerçekten yerleşim dokusu üzerinde etkisi olması halinde doğrudan dikkate alınacak. Böylece koruma statüsü bulunan bir bölgede yer alan her proje için aynı düzeyde ek inceleme yapılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Yeni binalara kurulacak güneş enerjisi sistemleri için de daha basit kurallar getirilecek.
Federal Konsey’in düzenlemesi, yapı ruhsatı süreçlerinin daha hızlı ilerlemesini ve planlama aşamasındaki hukuki belirsizliğin azalmasını hedefliyor.
Zürich değişikliği “atılım” olarak görüyor
Düzenleme, İsviçre Federal Kültür Dairesi tarafından önemli bir çözüm olarak değerlendiriliyor.
Zürich Belediyesi de değişiklikten memnun. Şehir Planlama Dairesi’nden Martin Schneider, yeni uygulamanın belediyenin uzun süredir çözmeye çalıştığı soruna yanıt verdiğini belirtiyor.
Ancak herkes aynı ölçüde iyimser değil.
Zürich Konut Sahipleri Derneği Başkanı ve SVP Ulusal Meclis üyesi Gregor Rutz, yeni kuralların gerçekten daha hızlı ruhsat süreçlerine yol açıp açmayacağının ancak uygulamada görülebileceğini söylüyor.
Luzern ve Zug da memnun
Değişiklik yalnızca Zürich’te olumlu karşılanmadı.
Luzern Belediyesi, ISOS’un kentin büyük bölümünü kapsadığını belirterek yeni düzenlemenin yapı ruhsatı süreçlerini kolaylaştırmasını beklediğini açıkladı. Ancak belediye, düzenlemenin şehirde büyük bir inşaat patlamasına yol açacağını düşünmüyor. Bunun nedeni, Luzern’deki projelerin temel olarak ISOS nedeniyle bloke edilmemesi.
Zug Belediyesi de yeni uygulamayı olumlu karşıladı. Kent yönetimi, ruhsat süreçlerinin daha verimli yürütülebileceğini düşünüyor.
Basel Belediyesi ise federal düzenlemenin kentteki mevcut uygulamayı büyük ölçüde değiştirmeyeceğini belirtti.
Yeni düzenlemenin İsviçre genelinde özellikle konut üretiminin yoğun olduğu ve koruma kurallarının çok sayıda projeyi etkilediği şehirlerde ne kadar fark yaratacağı ise önümüzdeki dönemde belli olacak.
