ZÜRİH– Zürich merkezli bir araştırma, İsviçre’de giderek büyüyen bir tartışmayı ayrıntılarıyla ortaya koydu. Tartışmanın odağında ise “İskandinav modeli” olarak bilinen ve seks işçiliğiyle mücadelede farklı bir yaklaşım öneren yasa modeli yer alıyor.
Bu modelin temel mantığı açık: Seks işçiliği yapan kişiler cezalandırılmıyor, ancak bu hizmeti satın alan müşteriler suçlu kabul ediliyor. Yani devlet, sektörü yasaklamak yerine talebi azaltmayı hedefliyor. Bu nedenle müşterilere para cezası veya cezai yaptırımlar uygulanması öngörülüyor.
Bugün İsviçre’de seks işçiliği tamamen yasadışı değil. Belirli kurallar çerçevesinde yasal olarak yapılabiliyor. Ancak önerilen bu model yürürlüğe girerse sistem kökten değişecek ve özellikle müşteri tarafı ciddi yaptırımlarla karşılaşacak.
Bu tartışmalar sürerken, ZHAW(Zürih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi) tarafından yapılan bir araştırmada ilk kez doğrudan seks işçilerine söz verildi. Araştırma kapsamında 229 kişiyle görüşüldü.
Ortaya çıkan sonuçlar dikkat çekici: Katılımcıların yüzde 71’i bu yasa modeline karşı olduğunu belirtti. Yüzde 47’si ise böyle bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde şiddetin artabileceğini ifade etti.
Araştırmada bu endişenin nedeni de açıklandı. Katılımcılara göre müşterilerin cezalandırılması, sektörü yer altına itebilir. Bu durumda seks işçileri daha gizli, daha güvencesiz ortamlarda çalışmak zorunda kalabilir ve bu da kontrolsüzlük ile riskleri artırabilir.
Öte yandan çalışmanın sınırlılıklarına da dikkat çekildi. Araştırmaya katılanların büyük bölümünün örgütlü ve bağlantıları güçlü kişilerden oluştuğu belirtildi. Buna karşılık, sektördeki en kırılgan gruplar, özellikle göçmenler, yalnız çalışanlar ve güvencesiz durumda olanlar araştırmada yeterince temsil edilmedi.
Bu daha savunmasız grupların, kendilerini koruma amacıyla yasağa daha sıcak bakabileceği de ifade edildi. Özellikle oturum durumu belirsiz olan bazı kişilerin “İskandinav modeli”ne daha olumlu yaklaşabileceği gözlemlendi.
Araştırmayı yapan ekip, veri toplama sürecinde seks işçileriyle çalışan derneklerden destek aldığını da açıkladı. Ancak çalışmayı yürüten akademisyen, bu kuruluşların sonuçlara doğrudan etki etmediğini belirtti.
İsviçre’de bu model henüz yürürlüğe girmiş değil. Ancak siyasi ve toplumsal tartışmalar sürüyor. Alınacak kararın, hem sektörün yapısını hem de güvenlik koşullarını doğrudan etkilemesi bekleniyor.
