LAHEY – Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, 1998-1999 yıllarındaki Kosova Savaşı sırasında işlenen savaş suçları nedeniyle Lahey’deki Kosova Özel Mahkemesi tarafından 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Kararla birlikte, davanın İsviçre ile olan bağlantıları da yeniden gündeme geldi.
Mahkeme, Thaçi’yi cinayet, işkence, kötü muamele ve yasa dışı gözaltı da dahil olmak üzere savaş suçlarından suçlu buldu. Mahkemenin kararına göre Thaçi, Kosova Kurtuluş Ordusu’nun üst düzey yöneticilerinden biri olarak siyasi muhalifler ve çatışmalara katılmayan kişilere yönelik suçlarda sorumluluk taşıyordu.
Thaçi, hakkındaki suçlamaları reddetmişti. Karara karşı temyiz yolu bulunuyor.
İsviçreli raportörün raporu davanın temel taşlarından biri oldu
Davanın İsviçre ile en önemli bağlantılarından biri, eski İsviçreli parlamenter Dick Marty tarafından hazırlanan 2010 tarihli rapor.
Avrupa Konseyi raportörü olarak görev yapan Marty, raporunda Kosova Kurtuluş Ordusu içindeki bazı kişileri ağır suçlarla ilişkilendiren iddialara yer verdi. Raporda adam kaçırma, uyuşturucu ticareti ve savaş esirlerinden organ alınması gibi iddialar da bulunuyordu.
Marty, Thaçi’nin bu yapılanmanın önde gelen isimlerinden biri olduğunu ileri sürmüştü. Thaçi ise bu suçlamaları kabul etmedi.
Marty’nin raporu, Kosova’daki savaş suçlarının soruşturulması için daha sonra özel bir mahkeme kurulması sürecinde önemli rol oynadı.
Thaçi 2020’de görevinden ayrılmıştı
Thaçi, hakkında yürütülen soruşturmanın ardından Kasım 2020’de Kosova Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa etti ve Lahey’deki Kosova Özel Mahkemesi’ne teslim oldu.
Mahkemenin savaş suçları davasında 134 tanık dinlendi. Duruşmalar 2023 yılında başladı ve delil süreci Aralık 2025’te tamamlandı.
Dick Marty İsviçre makamlarını eleştirmişti
Marty, raporunun ardından güvenliğiyle ilgili ciddi endişeler yaşadı ve Aralık 2020’den itibaren koruma altına alındı. İsviçreli raportör 28 Aralık 2023’te hayatını kaybetti.
Marty ve Uluslararası Af Örgütü’nün İsviçre şubesi, geçmişte İsviçre Dışişleri Bakanlığı ile Federal Savcılığın konuya yeterince hızlı müdahale etmediğini savunarak eleştirilerde bulunmuştu.
İsviçre ile Thaçi arasındaki temaslar 1999’a uzanıyor
İsviçre ile Thaçi arasındaki siyasi temaslar Kosova Savaşı dönemine kadar gidiyor.
1999 yılında dönemin Federal Konsey üyesi Joseph Deiss, Bern’de Thaçi ile görüşmüştü. Aynı yıl İsviçre, Kosova’daki uluslararası barış gücü misyonuna Swisscoy birlikleriyle katılmaya başladı.
Kosova’nın Şubat 2008’de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından İsviçre yeni devleti tanıdı. Mart 2008’de dönemin Dışişleri Bakanı Micheline Calmy-Rey, İsviçre’nin Priştine Büyükelçiliği’ni açtı.
2014 yılında ise dönemin İsviçre Konfederasyonu Başkanı Didier Burkhalter, Kosova ziyareti sırasında Thaçi ile görüştü.
İsviçre’de 116 binden fazla Kosova vatandaşı yaşıyor
Davanın İsviçre açısından bir diğer boyutu da ülkedeki büyük Kosova diasporası.
Federal İstatistik Dairesi verilerine göre 2025 yılı sonunda İsviçre’de 116 bin 900 Kosova vatandaşı bulunuyordu.
