BRÜKSEL – Avrupa Birliği Komisyonu, kamu kurumlarının yenilikçi teknoloji ve ürünleri satın almasını kolaylaştıracak yeni düzenlemeler önerdi. Ancak düzenlemede öngörülen “Avrupa tercihi” nedeniyle İsviçreli şirketlerin bu alandaki kamu ihalelerinden yararlanması şimdilik büyük ölçüde mümkün olmayacak.
Düzenleme, henüz piyasada bulunmayan veya geliştirme aşamasındaki teknolojilerin kamu kurumları tarafından satın alınmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor. Hastanelerde kullanılabilecek yeni nesil robotlar veya belediyelerin atık toplama hizmetlerinde kullanılabilecek yapay zekâ yazılımları bu kapsamda değerlendiriliyor.
AB Komisyonu, kamu kaynaklarının daha fazla yenilikçi projeye yönlendirilmesiyle Avrupa’daki teknoloji şirketlerinin güçlendirilmesini hedefliyor. Yeni düzenleme kapsamında kamu alımlarında Avrupa merkezli şirketlere ve belirli anlaşmalara sahip ülkelere öncelik verilmesi planlanıyor.
İsviçre anlaşma olmadığı için kapsam dışında
Öneriye göre kamu alımlarına ayrılan kaynakların belirli bir bölümünün Avrupa Birliği içinde veya AB ile ilgili anlaşmaları bulunan ülkelerde kalması gerekiyor.
Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ve belirli Balkan ülkeleri bu kapsamda değerlendirilirken, İsviçre’nin AB ile bu düzenlemeye katılmasını sağlayacak bir anlaşması bulunmuyor.
Bu nedenle İsviçre’de faaliyet gösteren şirketler ve araştırma kuruluşları, Avrupa’daki kamu destekli yenilikçi projelerde AB içindeki şirketlerle aynı koşullarda yarışamayacak.
Avrupa Komisyonu, İsviçre’nin dışarıda bırakılmasının ülkeye yönelik özel bir karar olmadığını belirtiyor. Brüksel’e göre İsviçre’nin ilgili bir anlaşmaya dahil olması halinde İsviçreli şirketlerin de sistemden yararlanmasının önü açılabilir. Ancak AB, İsviçre ile ilişkiler konusunda yeni anlaşmalar yapmadan önce mevcut ilişkilerin Bilateral III paketiyle netleşmesini bekliyor.
İsviçre ekonomisi endişeli
İsviçre ekonomisinin önemli kuruluşlarından Swissmem, düzenlemeye tepki gösterdi.
Swissmem Direktörü Stefan Brupbacher, İsviçre’nin Avrupa’nın araştırma ve yenilikçilik alanındaki önemli ortaklarından biri olduğunu belirterek, yeni düzenlemenin İsviçre açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Brupbacher, İsviçreli şirketlerin ve üniversitelerin özellikle araştırma altyapıları alanında Avrupa için önemli katkılar sağlayabileceğini vurguladı.
Swissmem’e göre İsviçre’nin bu projelerin dışında kalması yalnızca İsviçre ekonomisi açısından değil, Avrupa’nın yenilikçilik hedefleri açısından da kayıp yaratabilir.
Yeni sistem kamu ihalelerini dijitalleştirecek
AB Komisyonu aynı zamanda kamu alımlarındaki bürokrasiyi azaltmayı hedefliyor. Bunun için Avrupa genelinde ortak bir dijital kamu ihale platformu oluşturulması planlanıyor.
Yeni sistem sayesinde şirketlerin bilgilerini tekrar tekrar sunmasının önüne geçilmesi ve kamu kurumlarının farklı ülkelerdeki şirketleri daha kolay bulabilmesi amaçlanıyor.
Düzenleme, Avrupa Parlamentosu ve AB üyesi ülkelerin temsilcilerinden oluşan Konsey tarafından görüşülecek. Henüz kesinleşmiş bir yasa bulunmuyor.
İsviçre açısından ise düzenleme, ülkenin Avrupa araştırma ve teknoloji piyasasıyla olan yakın ilişkilerine rağmen AB’nin yeni kamu destekli inovasyon pazarında dışarıda kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
