GRAUBÜNDEN – Graubünden Kantonu’nda halk, 27 Eylül’de yapılacak oylamada oy kullanma yaşının 18’den 16’ya indirilip indirilmeyeceğine karar verecek. Teklif kabul edilirse Graubünden, İsviçre’de 16 yaşındakilere kanton düzeyinde oy kullanma hakkı tanıyan ikinci kanton olacak.
Graubünden’de seçmenler, anayasa değişikliği kapsamında 16 yaşındakilere kanton seçimleri ve halk oylamalarında oy kullanma hakkı verilmesini oylayacak.
Ancak düzenleme yalnızca aktif oy kullanma ve seçimlerde oy verme hakkını kapsıyor. 16 ve 17 yaşındaki gençler aday olup bir siyasi göreve seçilemeyecek. Bunun için yaş sınırı 18 olarak kalacak.
Yaklaşık 3 bin genç oy kullanabilecek
Teklifin kabul edilmesi halinde yaklaşık 3 bin genç, 2027 yılından itibaren kanton düzeyindeki seçim ve oylamalarda oy kullanabilecek.
Graubünden’de şu anda yaklaşık 143 bin seçmen bulunuyor.
Yeni düzenleme yalnızca kanton düzeyinde geçerli olacak. Belediyelerde oy kullanma yaşı konusunda karar yetkisi belediyelerin elinde kalmaya devam edecek.
Hükümet ve parlamento destekliyor
Graubünden’de 16 yaşında oy kullanma hakkı daha önce de birkaç kez gündeme geldi. Ancak 2007 ve 2009 yıllarında yapılan girişimler kanton parlamentosunda kabul edilmemişti.
Bu kez ise siyasi tablo farklı.
Teklif, Graubünden Gençlik Oturumu’nun talebi üzerine Merkez Parti milletvekili Gian Andris Derungs tarafından parlamentoya taşındı. Teklif parlamentoda çoğunluk desteği aldı.
Kanton hükümeti ve parlamento da halkın oylamada “evet” demesini tavsiye ediyor.
Destekleyenlere göre 16 yaşındakilere oy hakkı verilmesi, gençlerin siyasi kararlara daha erken katılmasını sağlayabilir. Ayrıca yaşlanan toplumda gençlerin siyasi temsilinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Karşı çıkanlar siyasi olgunluğu sorguluyor
Teklife karşı çıkanların önemli bölümü sağcı parti SVP çevresinden geliyor.
Muhaliflere göre 16 yaşındaki gençler henüz yeterli siyasi olgunluğa sahip değil. Ayrıca sosyal medya gibi platformlar üzerinden gençlerin siyasi görüşlerinin daha kolay etkilenebileceği savunuluyor.
Karşı çıkanlar ayrıca oy kullanma yaşının, İsviçre’deki medeni ve hukuki reşitlik yaşı olan 18’den ayrılmasının doğru olmadığını düşünüyor.
Glarus şu anda tek örnek
İsviçre’de yaklaşık 20 yıldır 16 yaşında oy kullanma hakkı tanıyan tek kanton Glarus.
Diğer birçok kantonda benzer girişimler ya parlamentolarda ya da halk oylamalarında reddedildi. Luzern Kantonu’nda geçen yıl yapılan oylamada benzer bir teklif seçmenlerin yaklaşık yüzde 80’i tarafından reddedilmişti.
Graubünden’de 27 Eylül’de yapılacak oylamanın sonucu, İsviçre’de gençlerin siyasi hakları konusundaki tartışmalar açısından önemli bir karar olacak.
