LUZERN – Luzern Kantonu’nda çiftlik ürünlerinin doğrudan satıldığı işletmelerin daha uzun süre açık kalabilmesi için dükkânların çalışma saatlerinin değiştirilmesi gündemde. Ancak düzenlemenin yalnızca çiftlik satış noktalarını değil, çalışanı bulunmayan küçük satış yerlerini ve elektrikli araç hızlı şarj istasyonlarının yanındaki dükkânları da kapsaması tartışma yarattı.
Kanton halkı, 27 Eylül’de yapılacak oylamada ilgili yasa değişikliği hakkında karar verecek.
Çiftlik satış noktaları 22.00’ye kadar açık kalabilecek
Mevcut düzenlemeye göre Luzern’de çalışanı bulunmayan çiftlik satış noktalarının akşam saatlerinde ve pazar günleri açık olması mümkün değil.
Yeni düzenleme kabul edilirse, 30 metrekareye kadar satış alanına sahip çalışanı bulunmayan çiftlik satış noktaları ve küçük self servis dükkânlar, haftanın her günü 05.00 ile 22.00 arasında açık olabilecek.
Aynı uygulamanın elektrikli araçların hızlı şarj edilebildiği istasyonların yakınındaki bazı satış noktaları için de geçerli olması planlanıyor.
Luzern’de mevcut saatler oldukça kısıtlı
Şu anda kantondaki normal mağazalar hafta içi en fazla 19.00’a kadar, cumartesi günleri ve resmi tatillerden önce ise 17.00’ye kadar açık kalabiliyor.
Bu nedenle Luzern, İsviçre’de mağazaların çalışma saatleri konusunda en katı düzenlemelerden birine sahip kantonlardan biri.
Akaryakıt istasyonlarının satış noktaları ise istisna kapsamında bulunuyor ve her gün 22.00’ye kadar açık kalabiliyor.
Sendikalar ve bazı siyasi partiler karşı çıkıyor
Yasa değişikliğine sendikalar ile Luzern Perakendeciler Birliği karşı çıkıyor. Onlara göre düzenleme başlangıçta yalnızca çiftlik satış noktalarının ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla hazırlanmışken kapsamı gereğinden fazla genişletildi.
Referandum için gerekli imzalar, sendikalar ve perakendecilerin girişimiyle toplandı. SVP ve SP de düzenlemeye karşı kampanyaya destek veriyor.
SP Kanton Milletvekili Marcel Budmiger, çiftliklerde pazar günleri zaten çalışma yapıldığını ancak çalışanı bulunmayan konteyner tipi satış noktalarının da uzun saatler boyunca açık tutulmasının küçük çiftlik satış yerleri üzerinde haksız rekabet yaratabileceğini savunuyor.
Destekleyenler: Amaç tüketici alışkanlıklarına uyum sağlamak
Merkez Parti, FDP ve GLP ise düzenlemeyi destekliyor.
GLP Kanton Milletvekili Ursula Berset, yalnızca çiftlik satış noktalarına özel bir düzenleme yapılmasının zor olduğunu belirtiyor. Ona göre “çiftlik satış noktası” tanımının net biçimde yapılması kolay değil. Bu nedenle 30 metrekareye kadar olan tüm çalışanı bulunmayan küçük satış yerleri için aynı kuralların uygulanması isteniyor.
Kanton hükümeti de değişikliğin tarım ürünlerinin doğrudan tüketiciye satışını kolaylaştıracağını ve alışveriş saatlerini günümüzdeki yaşam biçimine daha uygun hale getireceğini savunuyor.
Elektrikli araç şarj noktaları da tartışmanın içinde
Yasa değişikliğinin bir başka bölümünde, elektrikli araçların hızlı şarj edildiği istasyonların yanındaki satış noktalarının da akaryakıt istasyonlarındaki dükkânlarla benzer çalışma saatlerine sahip olması öngörülüyor.
Düzenlemeyi destekleyenler bunun elektrikli araçların yaygınlaşmasına katkı sağlayacağını düşünüyor.
Karşı çıkanlar ise bunun pazar günleri çalışan satış noktalarının sayısını artıracağını ve düzenlemenin başlangıçtaki çiftlik satış noktaları amacının çok ötesine geçtiğini savunuyor.
Daha önce de değişiklik girişimleri reddedildi
Luzern’de mağazaların çalışma saatlerini gevşetmeye yönelik girişimler daha önce de birkaç kez gündeme geldi. 2006, 2012 ve 2013 yıllarında yapılan değişiklik girişimleri halk tarafından reddedildi.
2020 yılında ise çalışma saatlerinde sınırlı bir gevşeme kabul edildi.
Bu nedenle mevcut düzenlemeye karşı çıkanlar, yeni değişikliğin zaman içinde mağazaların çalışma saatlerinin tamamen serbest bırakılmasına yol açabileceğini düşünüyor.
Düzenlemeyi destekleyenler ise referandumda “hayır” çıkması halinde çiftlik satış noktalarının çalışma saatleri sorununa uzun yıllar çözüm bulunamayacağını savunuyor.
