ZÜRİH– İsviçre’de uygun fiyatlı konut bulamayan on binlerce kişi bağımsız bir yaşam kurmayı erteliyor. Wüest Partner’in araştırmasına göre, konut piyasası daha rahat olsaydı ülkede 40 bin ila 50 bin arasında ek hane kurulabilirdi. Gençler aileleriyle daha uzun süre yaşarken, Zürih kantonu da yüksek konut maliyetleri nedeniyle her yıl binlerce kişiyi başka kantonlara kaybediyor.
İsviçre’de konut sıkıntısı, yalnızca kiraların yükselmesine değil, insanların yaşamlarını bağımsız biçimde kuramamasına da yol açıyor. Uygun fiyatlı ev bulamayan gençler ailelerinin yanında kalmaya devam ediyor veya başkalarıyla aynı evi paylaşmak zorunda kalıyor. Ayrılan bazı çiftler ise ikinci bir konutun maliyetini karşılayamadıkları için ayrı evlere çıkamıyor.
Gayrimenkul danışmanlık şirketi Wüest Partner’in perşembe günü yayımladığı araştırmaya göre, konut piyasasındaki sıkışıklık nedeniyle on binlerce kişi kendi hanesini kurmayı erteliyor. Şirket, konut piyasası daha rahat olsaydı İsviçre’de 40 bin ila 50 bin ek hanenin kurulabileceğini tahmin ediyor. Bu rakamın ihtiyatlı bir tahmin olduğu belirtiliyor.
Gençler ailelerinin yanında daha uzun süre kalıyor
Konut krizinden özellikle genç yetişkinler etkileniyor. Yüksek kiralar ve uygun fiyatlı evlerin yetersizliği, gençlerin ailelerinden ayrılarak tek başına yaşamaya başlamasını zorlaştırıyor. Bazıları bunun yerine ev arkadaşlarıyla yaşamayı tercih ediyor.
Bağımsız yaşam kurmanın zorlaşması, insanların nerede yaşayacağına ilişkin tercihlerini de değiştiriyor. Özellikle büyük kentlerde konut maliyetleri arttıkça, daha uygun fiyatlı bölgeler daha fazla ilgi görüyor.
Bu değişim Zürih kantonunda belirgin biçimde hissediliyor. Bir dönem diğer kantonlardan nüfus çeken Zürih, artık her yıl yaklaşık 3.500 kişiyi diğer kantonlara net olarak kaybediyor. Bu kişilerin başlıca yerleşim tercihleri Aargau, Thurgau ve Schaffhausen kantonları.
Pandemi öncesinde ise Zürih kantonu, diğer kantonlardan yılda ortalama 1.850 kişiyi net olarak kazanıyordu. Böylece nüfus hareketlerinin yönü önemli ölçüde değişmiş oldu.
Zürih’e taşınan gençlerin sayısı yarıya indi
Konut maliyetlerinin gençler üzerindeki etkisi nüfus hareketlerinde de görülüyor. Pandemi öncesinde 15-34 yaş grubunda diğer kantonlardan Zürih’e gelenlerin yıllık net sayısı yaklaşık 5.500 iken, bu rakam yaklaşık 2.750’ye geriledi.
Aynı dönemde genç yetişkinler arasında tek başına yaşayanların oranı da düşmeye başladı. Bu eğilim özellikle Zürih, Schwyz ve Zug kantonlarında dikkat çekiyor.
Veriler, konut sıkıntısının yalnızca ev bulmayı zorlaştırmadığını, gençlerin bağımsız yaşam kurma ve yaşamak istedikleri bölgede kalma olanaklarını da sınırladığını gösteriyor.
Yeni konutlar artıyor ama kiralar üzerindeki baskı sürüyor
İnşaat faaliyetlerinde artış yaşanmasına rağmen, konut piyasasındaki sıkışıklığın kısa vadede sona ermesi beklenmiyor.
Wüest Partner, 2026 yılında İsviçre’de net konut sayısının yaklaşık 45 bin artacağını, 2027’de ise artışın 50 bin civarına ulaşacağını öngörüyor. Son yıllarda ülkede yılda yaklaşık 40 bin yeni hane kurulurken, yeni konut arzının bu sayının üzerine çıkması bekleniyor.
Ancak yeni evlerin tamamı piyasadaki sıkıntıyı gidermeyebilir. Bugüne kadar yüksek maliyetler nedeniyle ayrı eve çıkamayan kişiler de yeni konutlar sayesinde kendi hanelerini kurmaya başlayabilir. Böylece yeni arzın bir bölümü, daha önce karşılanamayan talep tarafından kullanılabilir.
Bu nedenle inşaat faaliyetlerinin artması, kiraların hemen düşeceği anlamına gelmiyor.
İsviçre genelinde kiralar yükseliyor
2026’nın üçüncü çeyreğinde kiralık konut ilanlarında belirtilen fiyatlar, bir önceki yılın aynı dönemine göre İsviçre genelinde yüzde 1,9 arttı. Üstelik kiralık daire ilanlarının sayısı, 2024’ün başından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu durum, piyasada daha fazla daire ilan edilmesine rağmen kira fiyatları üzerindeki baskının devam ettiğini gösteriyor.
Zürih kenti ise bu eğilimden ayrılıyor. Kentte ilan edilen kiralar bir yılda yüzde 1,7 geriledi. Wüest Partner’e göre bu düşüş, fiyatların birçok hane için artık karşılanması güç bir seviyeye ulaşmış olabileceğine işaret ediyor.
Gayrimenkul uzmanları, İsviçre genelinde ilan edilen kiraların 2027 yılında da yüzde 0,9 artmasını bekliyor. Mevcut kira sözleşmelerindeki kiraların ise genel olarak istikrarlı kalacağı tahmin ediliyor.
Ev satın almak da giderek zorlaşıyor
Konut sıkıntısı yalnızca kiracıları etkilemiyor. Kendi evine sahip olmak isteyenler de yükselen fiyatlarla karşı karşıya.
2026’nın üçüncü çeyreğinde daire fiyatları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5 arttı. Müstakil evlerdeki artış ise yüzde 3,2 oldu.
Wüest Partner, 2027 yılında da konut fiyatlarının yükselmeye devam edeceğini öngörüyor. Buna göre daire fiyatlarında yüzde 3,5, müstakil ev fiyatlarında ise yüzde 3,1 artış bekleniyor.
Ortaya çıkan tablo, İsviçre’de konut sorununun yalnızca yeni ev inşa ederek çözülemeyecek kadar karmaşık olduğunu gösteriyor. Yeni konut arzı artsa da bağımsız yaşamak isteyenlerin, gençlerin ve ev satın almayı hedefleyenlerin karşılaştığı mali engeller devam ediyor.
