İSVİÇRE- İsviçre’de üniversite mezunlarının iş hayatına geçişi giderek zorlaşıyor. Özellikle yüksek lisans (master) mezunları arasında işsizlik oranı son yıllarda dikkat çekici şekilde artış gösterdi. 2010 yılından bu yana bu gruptaki işsizlik oranı yaklaşık yüzde 70 yükseldi.
Ekonomideki zayıf seyir 2026 yılında da etkisini sürdürürken, bu durum en çok genç akademisyenleri etkiliyor. Üniversiteden mezun olan birçok kişi, eğitimini tamamladıktan sonra beklediği işi bulamıyor ve iş hayatına geçiş süreci giderek daha zorlu hale geliyor.
Uzmanlara göre bu tablonun arkasında yalnızca ekonomik durgunluk değil, aynı zamanda iş gücü piyasasındaki yapısal sorunlar da bulunuyor. İsviçre’de her geçen yıl daha fazla kişi yükseköğrenim seviyesinde mezun olurken, iş piyasası bu artışı aynı hızda absorbe edemiyor. Bu da özellikle üniversite mezunları arasında arz-talep dengesizliğine yol açıyor.
ETH Zürih’e bağlı ekonomik araştırma kurumu KOF’tan bir ekonomiste göre, teknolojik gelişmeler ve özellikle üretken yapay zekâ da bazı meslek alanlarında istihdamı olumsuz etkiliyor. Daha önce dijitalleşmeden kazançlı çıkan bazı mesleklerin artık verimlilik artışı nedeniyle daha az iş gücüne ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.
Öte yandan eğitim seviyesi genel olarak hâlâ işsizlik riskine karşı koruyucu bir faktör olmaya devam ediyor. 2026 Şubat verilerine göre, yükseköğrenim mezunlarında işsizlik oranı yüzde 2,4 seviyesinde. Bu oran, ortaöğretim mezunlarında yüzde 3, daha düşük eğitim seviyelerinde ise yüzde 6’ya kadar çıkıyor.
Ancak yükseköğrenim içinde de farklılıklar dikkat çekiyor. Üniversite mezunlarının işsizlik oranı, uygulamaya daha yakın eğitim veren yüksekokul mezunlarına kıyasla daha yüksek. Üniversite mezunlarında bu oran yüzde 3,9 iken, uygulamalı bilimler yüksekokulu mezunlarında yüzde 2,6 seviyesinde bulunuyor.
Bu farkın temel nedeni, eğitim ile iş piyasası arasındaki uyum olarak gösteriliyor. Mesleki eğitim ve uygulamalı yüksekokullar, doğrudan iş dünyasının ihtiyaçlarına göre şekillendiği için mezunların iş bulma süreci daha kolay oluyor. Buna karşılık üniversite öğrencilerinin bölüm seçimi daha serbest olduğu için mezuniyet sonrası iş bulmada uyumsuzluk yaşanabiliyor.
Veriler, mesleki eğitim mezunları açısından ise farklı bir tablo ortaya koyuyor. 2010 yılından bu yana bu gruptaki işsizlik oranı yaklaşık yüzde 45 azaldı. Bu durum, İsviçre’deki mesleki eğitim sisteminin iş piyasasıyla güçlü bağını bir kez daha ortaya koyuyor.
Genel tabloya bakıldığında, yükseköğrenim hâlâ önemli bir avantaj sağlasa da özellikle master mezunları için iş piyasasına girişin giderek daha karmaşık ve rekabetçi hale geldiği görülüyor.
