BERN– Aralarında tanınmış İsraillilerin de bulunduğu bir grup, İsviçre hükümetine işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin ithalatını durdurması çağrısında bulundu.
İsviçre hükümetine gönderilen açık mektupta, Uluslararası Adalet Divanı’nın işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail varlığına ilişkin görüşüne dikkat çekildi. Uluslararası mahkeme, İsrail’in bu bölgelerdeki varlığını hukuka aykırı olarak değerlendirmişti.
İsviçre’de şu anda ithalat yasağı yok
İsviçre’de İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin ithalatına yönelik genel bir yasak bulunmuyor.
Bazı ürünlerde ise menşe bildirimi zorunlu. Gıda, ahşap ürünleri ve kürk gibi ürünler yerleşim bölgelerinden İsviçre’ye getirildiğinde, ürünün gerçek kaynağının belirtilmesi gerekiyor. Bu ürünlerde menşe olarak “İsrail” ifadesinin kullanılması yerine, örneğin “Batı Şeria” veya “Golan Tepeleri” gibi ifadelerin kullanılması gerekiyor.
Diğer ürünlerde ise yerleşim bölgesinin kesin olarak belirtilmesi zorunlu değil.
Avrupa’da bazı ülkeler yasak getirdi
Avrupa Birliği’nde işgal altındaki bölgelerden gelen ürünler için 2015 yılından bu yana özel menşe bildirimi uygulanıyor. İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin bu şekilde açıkça belirtilmesi gerekiyor.
Son aylarda İspanya, İrlanda, Hollanda ve Belçika gibi bazı Avrupa ülkeleri İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlere ithalat yasağı getirdi. Diğer bazı Avrupa ülkelerinde de benzer yasaklar tartışılıyor.
İsviçre’nin yasal engeli bulunuyor
İsviçre hükümeti ise mevcut yasal çerçeve nedeniyle tek başına böyle bir ithalat yasağı uygulayamıyor.
İsviçre’nin Ambargo Yasası, hükümetin yalnızca Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı veya Avrupa Birliği tarafından daha önce kararlaştırılmış yaptırımları benimsemesine izin veriyor. Şu anda yerleşim ürünlerine yönelik böyle bir uluslararası yaptırım bulunmadığı için İsviçre’nin önce kendi yasal dayanağını oluşturması gerekiyor.
İsviçre’ye ne kadar ürün geliyor?
İsviçre’ye işgal altındaki Filistin topraklarından ne kadar ürün geldiği de tam olarak bilinmiyor.
Ekonomik İşler Devlet Sekreterliği’ne göre 2025 yılında bu bölgenin tamamından İsviçre’ye yaklaşık 1 milyon frank değerinde ürün ithal edildi.
Ancak bu ürünlerin ne kadarının İsrail yerleşimlerinden geldiği belirlenemiyor. Çünkü birçok ürün için kesin menşe bilgisi zorunlu olmadığı için yerleşim bölgelerinden gelen bazı ürünlerin yalnızca “İsrail” etiketiyle İsviçre’ye girmiş olması mümkün.
