VAUD– İsviçre merkezli dünyanın en büyük gıda şirketi Nestlé’nin toksin riski taşıyan bebek mamalarıyla ilgili süreci yönetme biçimi, Avrupa’da tartışma yarattı. Fransa, İsviçre ve Belçika kamu yayıncılarının ortak araştırmasına göre şirket, bazı ülkelerde ürünleri kamuoyuna geniş çaplı duyuru yapmadan raflardan geri çekti. Olayla ilgili Fransa’da adli süreç başlatıldı.
Araştırmayı Radio France, RTS ve RTBF tarafından yürütülen ekip hazırladı. İnceleme, bebek mamalarında ciddi sağlık riski oluşturabilecek cereulide adlı toksinin tespit edilmesinden sonra şirketin ve yetkililerin attığı adımları mercek altına aldı.
Toksin kasım ayında tespit edildi
Soruşturmaya göre Nestlé, 2025 yılı kasım ayının sonunda Hollanda’daki bir üretim tesisinde üretilen bazı bebek mamalarında cereulide maddesinin bulunduğunu tespit etti.
Bu toksin, Bacillus cereus bakterisi tarafından üretiliyor ve özellikle bağışıklık sistemi gelişmemiş bebeklerde ciddi zehirlenmelere yol açabiliyor. Bazı vakalarda hastaneye yatış ve ölüm riski bulunduğu belirtiliyor.
Ancak araştırmaya göre, ilk tespitten sonra küresel çapta bir geri çağırma işleminin başlatılması haftalar sürdü. Nestlé’nin dünya genelindeki resmi geri çağırma süreci ancak 5 Ocak 2026’da başladı.
Fransa’da yargıya taşındı
Fransız yetkililer, sağlık riski taşıyan ürünlerin daha erken bildirilmesi gerektiğini savunuyor. Nestlé’nin Fransa’daki üretim tesislerinden sorumlu denetim birimi, konuyu Fransız Ceza Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında yargıya taşıdı.
Laon Savcılığı, dosyanın 16 Mart’ta Paris Savcılığı’na gönderildiğini doğruladı. Ancak soruşturmanın içeriği ve kapsamı hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
Araştırmaya göre Nestlé, 26 Aralık 2025 tarihinde Fransa’nın kuzeyindeki Aisne bölgesinde bulunan fabrikasında bebek maması üretimini durdurdu. Aynı dönemde yaklaşık 838 bin kutu ürünün fabrikalarda bekletildiği bildirildi.
Ancak daha önce piyasaya sürülen ürünlerin bazı dağıtım kanallarında ve tüketicilerin evlerinde kalmaya devam ettiği iddia edildi.
Avusturya ve Almanya’da “gizli geri çekme” tartışması
Soruşturmanın en önemli noktalarından biri, Avusturya ve Almanya’daki uygulamalar oldu.
Araştırmaya göre Avusturya’da yetkililer, 16 Aralık 2025’te bazı bebek maması partilerinden numune aldı. 24 Aralık’ta açıklanan sonuçlarda Nestlé ürünlerinde cereulide tespit edildi.
Testlerde bulunan seviyelerin, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) belirlediği referans değerlerin üzerinde olduğu belirtildi.
Buna rağmen ürünler için kamuya açık bir geri çağırma yapılmadığı, bunun yerine bazı market zincirlerinin raflardan ürünleri sessiz şekilde kaldırdığı öne sürüldü.
Ürünlerin kaldırıldığı belirtilen zincirler arasında Avusturya’daki büyük perakendeciler yer aldı. Ancak daha önce ürünü satın alan ailelere doğrudan bilgilendirme yapılmadığı iddia edildi.
Almanya’da da benzer bir süreç yaşandığı belirtildi. Alman makamları bazı ürünlerin satıştan çekildiğini doğrularken, o dönemde kamuya açık bir uyarıya gerek olmadığı görüşünü savundu.
Avrupa Komisyonu: Tüketici bilgilendirilmeli
European Commission, Avrupa mevzuatında güvenli olmadığı düşünülen ürünlerin tüketiciye ulaşma ihtimali varsa kamuoyunun bilgilendirilmesi gerektiğini belirtti.
Komisyon, “sessiz geri çağırma” uygulamasının Avrupa hukukunda resmi bir yöntem olmadığını vurguladı.
Diğer üreticiler de etkilenebilir
Araştırmaya göre Nestlé, 30 Aralık 2025’te Avrupa’daki diğer bebek maması üreticilerini de kullanılan bir yağ bileşenindeki toksin riski konusunda bilgilendirdi.
Söz konusu yağın, Çin merkezli CABIO Biotech tarafından üretildiği ve farklı üreticilere tedarik edildiği belirtildi.
Tedarik zincirinde yer alan Cargill ise söz konusu ürünün lojistik dağıtımını yaptığını açıkladı.
Araştırmaya göre bazı diğer üreticilerde geri çağırma işlemleri ancak ocak ayının sonlarına doğru başladı.
Bebek ölümleri ve soruşturmalar
Fransa’da kontamine mamalarla bağlantılı olabilecek bazı bebek hastalanmaları ve ölümleri üzerine adli soruşturmalar açıldı.
Paris Savcılığı’nın halk sağlığı birimi tarafından başlatılan soruşturmalar arasında “başkalarının hayatını tehlikeye atma” suçlaması da bulunuyor.
Fransız sağlık makamları, geri çağrılan ürünleri tükettiği bildirilen bebekler arasında ocak ve şubat aylarında üç ölüm vakasının kayda geçtiğini açıkladı.
Ayrıca bazı hastane vakalarında, bebeklerin dışkılarında toksin izlerine rastlandığı ve kontamine mama tüketimiyle bağlantı araştırıldığı bildirildi.
Nestlé: “Kurallara uygun hareket ettik”
Nestlé ise “sessiz geri çağırma” yaptığı yönündeki suçlamaları kabul etmedi.
Şirket, kontaminasyon tespit edilir edilmez üretimi durdurduğunu, ürünlerin izlenebilirliği için kapsamlı inceleme yaptığını ve yetkililerle koordinasyon halinde hareket ettiğini açıkladı.
Nestlé, erken aşamada tüm ürünleri geri çekmenin eksik veya yanlış bir geri çağırmaya yol açabileceğini savundu. Şirket ayrıca bebek mamalarının temel bir ihtiyaç ürünü olduğunu belirterek yalnızca risk taşıyan partilerin hedef alınmasının gerekli olduğunu ifade etti.
Bebek maması kriziyle ilgili soruşturma devam ederken, Avrupa’da tartışmanın merkezinde şirketlerin sağlık risklerini tespit ettikten sonra ne kadar hızlı ve şeffaf şekilde tüketicileri bilgilendirmesi gerektiği bulunuyor.
